بانکداری باز در عصر API؛ وقتی فین‌تک‌ها وارد بازی می‌شوند!

در گذشته، برای انجام یک انتقال وجه ساده یا بررسی وضعیت مالی، مراجعه به شعب بانک‌ها الزامی بود. اما امروزه دیگر بانک‌ها محدود به یک مکان فیزیکی نیستند؛ بلکه به یک قابلیت دیجیتال تبدیل شده‌اند که از طریق APIها و اپلیکیشن‌ها در دسترس افراد قرار می‌گیرند.

با بانکداری باز (Open Banking)، داده‌ها و خدمات بانکی به‌صورت امن و کنترل‌شده در اختیار توسعه‌دهندگان و فین‌تک‌ها قرار می‌گیرد تا تجربه‌ای یکپارچه، هوشمند و شخصی‌سازی‌شده برای کاربران فراهم شود. با ما همراه باشید تا در این مقاله بررسی کنیم چگونه بانکداری باز با کمک اکوسیستم‌های API و فناوری‌های نوظهور، تجربه کاربری، امنیت و حریم خصوصی را متحول می‌کند.

بانکداری باز و اکوسیستم API چیست؟

در سال‌های اخیر و با ظهور بانکداری باز، صنعت خدمات مالی شاهد تحولی بنیادین بوده است. این رویکرد انقلابی، نحوه عملکرد مؤسسات مالی و تعامل با مشتریان‌ را متحول کرده است. بانکداری باز در اصل سیستمی است که به تامین‌کنندگان ثالث خدمات مالی اجازه می‌دهد تا از طریق رابط‌های برنامه‌نویسی کاربردی  (API)به داده‌های بانکی، تراکنش‌ها و سایر اطلاعات مالی مشتریان در بانک‌ها و مؤسسات مالی غیربانکی دسترسی داشته باشند.

برخلاف مدل‌های سنتی بانکداری که در آن‌ها مؤسسه‌های مالی کنترل انحصاری بر داده‌ها و خدمات مشتریان دارند، بانکداری باز، شفافیت، همکاری و نوآوری را ترویج می‌کند. این رویکرد، یک اکوسیستم مالی متصل‌تر ایجاد می‌کند که در آن بازیگران مختلف می‌توانند در خلق محصولات و خدمات مالی بهتر و نوآورانه مشارکت کنند.

اکوسیستم‌های API، محور اصلی مفهوم بانکداری باز را تشکیل می‌دهند. این اکوسیستم‌ها به‌عنوان ستون فقرات این فناوری عمل کرده و تبادل بی‌وقفه داده‌ها و امکانات را میان بانک‌ها، شرکت‌های فین‌تک و ارائه‌دهندگان خدمات ثالث امکان‌پذیر می‌کنند. با استفاده از API‌ها، بانک‌ها می‌توانند داده‌ها و خدمات خود را به‌صورت کنترل‌شده و امن در اختیار دیگران قرار دهند و به توسعه برنامه‌ها و خدمات جدیدی کمک کنند که مستقیماً با زیرساخت بانکی موجود ادغام می‌شوند.

اهمیت بانکداری باز و اکوسیستم‌های API در چشم‌انداز گسترده فین‌تک قابل چشم‌پوشی نیست. این مفاهیم در حال هدایت موجی از نوآوری و تقویت رقابت هستند که در نهایت به خلق محصولات و خدمات مالی بهتر برای مصرف‌کنندگان منتهی می‌شوند. در ادامه به بیان جنبه‌های مختلف بانکداری باز می‌پردازیم و بررسی می‌کنیم چگونه این رویکرد، آینده امور مالی را دگرگون می‌کند.

بیشتر بخوانید:

API  شبکه چه درهایی را به روی کسب‌وکارها باز می‌کند؟

آشنایی با محرک‌های بانکداری باز

رشد بانکداری باز نتیجه مجموعه‌ای از عوامل است که در سال‌های اخیر صنعت مالی را بازسازی کرده‌اند. شناخت این محرک‌ها برای درک پتانسیل تحول‌آفرین بانکداری باز ضروری است:

• تغییرات نظارتی

توسعه بانکداری باز تا حد زیادی تحت‌تأثیر سیاست‌های نظارتی و قانونی است؛ چراکه این قوانین، مسیر را برای افزایش رقابت و ظهور نوآوری‌های مالی هموار می‌کنند. برای مثال در اروپا، دومین دستورعمل خدمات پرداخت PSD2))، به‌عنوان یک نقطه‌ عطف مهم، بانک‌ها را ملزم به در اختیار قرار دادن داده‌های خود به ارائه‌دهندگان ثالث کرده است. مقررات مشابهی در سایر نقاط جهان از جمله بریتانیا، استرالیا و کانادا در حال اجرا یا بررسی است.

• پیشرفت‌های فناوری

سرعت بالای نوآوری‌های فناوری، بانکداری باز را نه‌تنها ممکن، بلکه به موضوعی ضروری تبدیل کرده است. گسترشAPI ها، رایانش ابری و قابلیت‌های پیشرفته‌ تحلیل داده، محیطی امن را برای به اشتراک‌گذاری و ادغام داده‌ها میان سیستم‌های مختلف فراهم کرده است.

بیشتر بخوانید:

متاورس و رایانش ابری؛ موتور محرک تحول دیجیتال در کسب‌وکارهای امروز

با تاثیر بزرگ تکنولوژی رایانش ابری در کسب و کارهای کوچک و متوسط آشنا شوید!

• تغییر انتظارات مشتریان

امروزه مشتریان به خدمات دیجیتال بدون وقفه عادت کرده‌اند؛ به همین دلیل، دیگر به خدمات سنتی قانع نیستند و از بانک‌ها و نهادهای مالی انتظار تجربه‌ای فراتر را دارند. آن‌ها خواهان راهکارهای مالی شخصی‌سازی‌شده، راحت و یکپارچه هستند که مدل‌های سنتی بانکداری اغلب توانایی ارائه آن‌ها را ندارند.

• فشار رقابتی

ظهور استارتاپ‌های فین‌تک و ورود شرکت‌های فناوری بزرگ به حوزه خدمات مالی، بانک‌های سنتی را برای نوآوری و انطباق تحت فشار قرار داده است. بانکداری باز مسیری را برای مؤسسه‌های باسابقه فراهم می‌کند تا با این بازیگران جدید همکاری کرده و در بازاری که به‌سرعت در حال تغییر است، جایگاه خود را حفظ کنند.

• بینش‌های مبتنی بر داده

شناخت روزافزون «داده» به‌عنوان یک دارایی ارزشمند، بانک‌ها و مؤسسه‌های مالی را به جست‌وجوی راه‌هایی برای استفاده مؤثر از اطلاعات مشتریان تشویق کرده است. بانکداری باز چارچوبی را برای اشتراک‌گذاری مسئولانه و استفاده از این داده‌ها با هدف خلق ارزش بیشتر برای مشتریان و کسب‌وکارها فراهم می‌آورد.

این محرک‌ها در کنار یکدیگر، صنعت مالی را به سوی آینده‌ای مبتنی بر شفافیت، مشارکت و نوآوری مستمر هدایت می‌کنند. همان‌طور که در بخش‌های بعدی بررسی می‌کنیم، این تحول فرصت‌های بی‌شماری را برای نوآوری و بهبود خدمات مالی ایجاد خواهد کرد.

درک اکوسیستم‌های API در بانکداری باز

در قلب بانکداری باز، مفهوم اکوسیستم‌های API قرار دارد. برای درک کامل پتانسیل بانکداری باز، ضروری است که بدانیم APIها چه هستند و چگونه در بستر خدمات مالی عمل می‌کنند.

API چیست؟

API  مخففApplication Programming Interface  یا رابط برنامه‌نویسی کاربردی است. به زبان ساده، API مجموعه‌ای از پروتکل‌ها، رویه‌ها و ابزارهاست که مشخص می‌کند اجزای نرم‌افزار چگونه باید با یکدیگر تعامل داشته باشند.  API مانند یک واسطه عمل می‌کند و به اپلیکیشن‌های مختلف این امکان را می‌دهد تا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، داده‌ها را به اشتراک بگذارند و به قابلیت‌های یکدیگر دسترسی داشته باشند.

نقش  APIها در بانکداری باز

در حوزه بانکداری باز، APIها نقش‌های کلیدی زیر را بازی می‌کنند:

۱.به اشتراک‌گذاری داده‌ها: APIها به بانک‌ها این امکان را می‌دهند تا داده‌های مشتریان را (با رضایت آن‌ها) و به‌صورت امن با ارائه‌دهندگان ثالث به اشتراک بگذارند. این داده‌ها می‌تواند شامل اطلاعات حساب، تاریخچه تراکنش‌ها و سایر داده‌های مالی باشد.

۲.یکپارچه‌سازی خدمات (Service Integration): ارائه‌دهندگان ثالث می‌توانند با استفاده از API، خدمات خود را مستقیماً با پلتفرم‌های بانکی ادغام و تجربه‌ای یکپارچه را برای مشتریان ایجاد کنند.

۳.صدور دستور پرداخت (Payment Initiation): APIها به ارائه‌دهندگان مجاز اجازه می‌دهند تا پرداخت‌ها را مستقیماً از حساب بانکی کاربران انجام دهند. این موضوع به تسهیل راهکارها و خدمات نوین پرداخت کمک می‌کند.

۴.مقایسه محصولات (Product Comparison): بانک‌ها با ارائه اطلاعات محصولات از طریق API، امکان توسعه ابزارهای مقایسه‌ای را فراهم می‌کنند تا مصرف‌کنندگان بتوانند درباره محصولات مالی، آگاهانه‌تر تصمیم بگیرند.

نمونه‌هایی از خدمات مبتنی بر API در بانکداری و فین‌تک

استفاده از API در بانکداری به ارائه خدمات نوآورانه زیر منتهی می‌شود:

• اپلیکیشن‌های مدیریت مالی شخصی (PFM): این برنامه‌ها می‌توانند داده‌ها را از چندین حساب بانکی تجمیع کرده و یک تصویر جامع از وضعیت مالی کاربران را فراهم کنند.
• راهکارهای امتیازدهی اعتباری (Credit Scoring Solutions): شرکت‌های فین‌تک با دسترسی به داده‌های تراکنش از طریق API، می‌توانند مدل‌های دقیق‌تر و پویاتری را برای رتبه‌بندی اعتباری طراحی کنند.
• ابزارهای پس‌انداز خودکار (Automated Savings Tools): APIها ساخت اپلیکیشن‌هایی را ممکن می‌کنند که می‌توانند براساس الگوهای مخارج یا قوانین از پیش تعیین‌شده، پول را به‌طور خودکار به حساب‌های پس‌انداز منتقل کنند.
• تصویب سریع وام (Instant Loan Approval): وام‌دهندگان با استفاده از API می‌توانند به داده‌های مالی لحظه‌ای (Real-time) دسترسی پیدا کنند و تصمیم‌گیری سریع‌تر و دقیق‌تری درباره وام‌ها داشته باشند.

اکوسیستم API در بانکداری به‌طور مداوم در حال تحول است و با پیشرفت فناوری و تطبیق قوانین، کاربردهای جدیدی ایجاد می‌شود. این محیط پویا سطح بی‌سابقه‌ای از نوآوری در خدمات مالی را فراهم می‌کند که هم به نفع مصرف‌کنندگان و هم به نفع کسب‌وکارهاست.

همکاری استراتژیک در اکوسیستم‌های مالی باز

رویکرد بانکداری باز، چشم‌انداز رقابتی در امور مالی را به‌طور بنیادین تغییر داده و آن را از مدل «رقابت صرف» به مدل «همکاری» تبدیل کرده است. این همکاری راهبردی میان بازیگران مختلف، برای تحقق پتانسیل کامل بانکداری باز حیاتی است.

همکاری در اکوسیستم‌های بانکداری باز مزایای متعددی به همراه دارد:

۱.شتاب‌بخشی به نوآوری: با ترکیب نقاط قوت بازیگران مختلف (مانند مقیاس‌پذیری و اعتماد به بانک‌های سنتی در کنار چابکی و تخصص فنی فین‌تک‌ها)، تلاش‌های مشترک می‌تواند به نوآوری‌های سریع‌تر منتهی شود.

۲.ارتقاء تجربه مشتری: این همکاری‌ها با ایجاد خدمات مالی جامع‌تر و یکپارچه‌تر، نیازهای متنوع مشتریان را پوشش می‌دهند.

بیشتر بخوانید:

تجربه مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی؛ پلی به رضایت و وفاداری مشتری!

نگهداشت مشتری، راز سودآوری پایدار کسب‌وکارها!

۳.ایجاد جریان‌های درآمدی جدید:  مشارکت، فرصت‌هایی را برای مدل‌های کسب‌وکار و منابع درآمدی جدید می‌گشاید که به نفع همه‌ طرفین است.

۴.کاهش ریسک: مؤسسه‌های مالی از طریق مشارکت با متخصصان حوزه‌های مختلف، می‌توانند ریسک‌های مرتبط با فناوری‌های جدید و انطباق با مقررات را بهتر مدیریت کنند.

انواع روش‌های همکاری در بانکداری باز

همکاری در بانکداری باز می‌تواند به شیوه‌های مختلفی انجام شود:

• شراکت بانک و فین‌تک: بانک‌های سنتی با شرکت‌های فین‌تک همکاری می‌کنند تا از توانمندی‌های فناورانه و راهکارهای نوآورانه آن‌ها بهره‌مند شوند.
• بازارچه‌های API (API Marketplaces): پلتفرم‌هایی که بانک‌ها در آن  APIهای خود را عرضه می‌کنند تا توسعه‌دهندگان ثالث بر بستر آن‌ها ابزارهای جدید بسازند.
• برنامه‌های شتاب‌دهنده:  بانک‌هایی که برنامه‌های شتاب‌دهی را اجرا کرده یا در آن‌ها مشارکت می‌کنند تا نوآوری را پرورش داده و شرکای بالقوه را شناسایی کنند.
• کنسرسیوم‌ها: گروهی از مؤسسه‌های مالی که روی ایجاد زیرساخت یا استانداردهای مشترک همکاری می‌کنند.

فناوری‌های نوظهور؛ پیشران‌های بانکداری باز

تحقق پتانسیل‌های بانکداری باز به شکل تنگاتنگی با پیشرفت و به‌کارگیری چندین فناوری کلیدی گره خورده است. این فناوری‌های نوظهور نه‌تنها قابلیت‌های اصلی بانکداری باز را ممکن می‌کنند، بلکه فرصت‌های جدیدی را برای نوآوری در خدمات مالی ایجاد می‌کنند.

۱.هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین (ML)

هوش مصنوعی و یادگیری ماشین نقش مهمی در افزایش توانمندی‌های سیستم‌های بانکداری باز ایفا می‌کنند:

• خدمات شخصی‌سازی‌شده: الگوریتم‌های هوش مصنوعی می‌توانند با تحلیل حجم عظیمی از داده‌ها، توصیه‌ها و پیشنهادهای مالی بسیار شخصی‌سازی‌شده ارائه دهند.
• تشخیص تقلب (Fraud Detection): مدل‌های یادگیری ماشین می‌توانند الگوهای غیرعادی را به‌صورت لحظه‌ای شناسایی کرده و امنیت اکوسیستم بانکداری باز را به‌شکل قابل ‌توجهی افزایش دهند.

بیشتر بخوانید:

تحلیل رفتار مصرف‌کننده با یادگیری ماشین

• رتبه‌بندی اعتباری (Credit Scoring): مدل‌های اعتبارسنجی مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند با بررسی طیف گسترده‌تری از داده‌ها، به افزایش شمول مالی (Financial Inclusion) کمک کنند.

۲.فناوری بلاک‌چین (Blockchain)

هرچند بلاک‌چین اغلب با ارزهای دیجیتال شناخته می‌شود، اما این فناوری کاربردهای فراوانی در بانکداری باز دارد:

• قراردادهای هوشمند (Smart Contracts): قراردادهای هوشمند مبتنی بر بلاک‌چین می‌توانند توافق‌های مالی پیچیده را خودکارسازی کنند و نیاز به واسطه‌ها را کاهش دهند.
• احراز هویت (Identity Verification): راهکارهای هویت غیرمتمرکز که بر بستر بلاک‌چین ساخته می‌شوند، می‌توانند امنیت و حریم خصوصی را در سیستم‌های بانکداری باز تقویت کنند.
• پرداخت‌های فرامرزی (Cross-Border Payments): بلاک‌چین می‌تواند تراکنش‌های بین‌المللی را سریع‌تر و با هزینه کمتر انجام دهد.

بیشتر بخوانید:

۱۰ روش احراز هویت برای ورود مطمئن به دنیای دیجیتال امروز!

تکنولوژی بلاک‌چین؛ آینده امنیت و اعتماد در دنیای دیجیتال

۳. رایانش ابری (Cloud Computing)

فناوری ابری برای ایجاد مقیاس‌پذیری و انعطاف‌پذیری مورد نیاز در بانکداری باز، یک ضرورت بنیادین محسوب می‌شود:

• زیرساخت مقیاس‌پذیر: پلتفرم‌های ابری به بانک‌ها و فین‌تک‌ها اجازه می‌دهند تا خدمات خود را براساس میزان تقاضا، به‌سرعت گسترش یا کاهش دهند.
• صرفه‌جویی در هزینه: مؤسسه‌های مالی با بهره‌گیری از خدمات ابری می‌توانند هزینه‌های مرتبط با نگهداری زیرساخت‌های فیزیکی (On-premises) را کاهش دهند.
• تقویت همکاری: محیط‌های توسعه مبتنی بر ابر، همکاری میان بانک‌ها و توسعه‌دهندگان ثالث را تسهیل می‌کنند.

بیشتر بخوانید:

چگونه رایانش ابری در بانکداری تجربه مشتری و امنیت داده‌ها را متحول می‌کند؟

۴. اینترنت اشیا (IoT) 

اینترنت اشیا مسیرهای جدیدی را برای خدمات مالی ایجاد می‌کند:

• جمع‌آوری داده‌ها: دستگاه‌های اینترنت اشیا (IoT) می‌توانند داده‌هایی را به‌صورت لحظه‌ای جمع‌آوری کنند که این داده‌ها در تصمیم‌گیری‌های مالی و ارزیابی ریسک کاربرد دارند.
• پرداخت‌های خودکار: دستگاه‌های اینترنت اشیا می‌توانند براساس شرایط از پیش تعیین‌شده یا میزان مصرف، پرداخت‌ها را به‌صورت خودکار انجام دهند.

بیشتر بخوانید:

تحول سیستم‌های OSS و BSS؛ کلید چابکی در عصر 5G  و اینترنت اشیا

اینترنت اشیا در خرده‌فروشی؛ انقلابی در تجربه خرید

چگونه تکنولوژی‌های اینترنت اشیا و دوقلوی دیجیتال صنایع را متحول می‌کنند؟

۵. تحلیل پیشرفته داده‌ها (Advanced Analytics)

توانایی پردازش و استخراج بینش از حجم بالای داده‌ها در بانکداری باز بسیار حیاتی است:

• مدیریت ریسک: تحلیل‌های پیشرفته به ارزیابی و مدیریت بهتر ریسک‌های مالی کمک می‌کنند.
• درک عمیق از مشتری (Customer Insights): بانک‌ها با تحلیل داده‌های تراکنشی و رفتار مشتری، می‌توانند به درک عمیق‌تری از نیازها و ترجیحات آن‌ها دست یابند.

این فناوری‌ها اغلب به‌صورت ترکیبی به کار گرفته می‌شوند تا راهکارهای نوآورانه و قدرتمندی را ایجاد کنند. با پیشرفت و بلوغ این فناوری‌ها، انتظار می‌رود کاربردهای تحول‌آفرین بیشتری در فضای بانکداری باز شکل بگیرد که ارزش افزوده بیشتری را برای بانک‌ها و مصرف‌کنندگان ایجاد خواهد کرد.

بهبود تجربه کاربری از طریق بانکداری باز

یکی از مهم‌ترین مزایای بانکداری باز، پتانسیل آن در بهبود چشمگیر تجربه کاربری (User Experience) در خدمات مالی است. بانک‌ها و فین‌تک‌ها با بهره‌گیری از APIهای باز و اکوسیستم‌های همکاری، در حال خلق تجربیات بانکی شخصی‌سازی‌شده، یکپارچه و کاربرپسند برای مشتریان خود هستند.

• شخصی‌سازی در مقیاس وسیع

بانکداری باز مؤسسه‌های مالی را قادر می‌سازد تا دیدگاه جامع‌تری را از ابعاد مختلف زندگی مالی مشتریان خود به دست آورند. این نگرش کل‌نگر (Holistic) موارد زیر را تسهیل می‌کند:

• پیشنهاد محصولات متناسب با مشتری: با تحلیل داده‌ها از منابع مختلف، بانک‌ها می‌توانند محصولات و خدماتی ارائه دهند که واقعاً متناسب با نیازهای فردی مشتریان باشد.
• مشاوره مالی شخصی‌سازی‌شده: بینش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند توصیه‌های عملیاتی را بر‌اساس وضعیت مالی و اهداف مشخص هر فرد به او ارائه دهند.

بیشتر بخوانید:

هوش مصنوعی در کارخانه‌ها؛ انقلابی در تولید، نگهداری و کیفیت

اتوماسیون مبتنی بر هوش مصنوعی چیست و چه تغییراتی را در کسب‌وکارها ایجاد می‌کند؟

تحول دیجیتال با هوش مصنوعی و اینترنت اشیا

• یکپارچه‌سازی بی‌وقفه خدمات

ماهیت API محور بانکداری باز، امکان ادغام یکپارچه خدمات مالی مختلف را فراهم می‌کند:

• تجمیع حساب‌ها(Account Aggregation) : مشتریان می‌توانند تمام حساب‌های خود در مؤسسه‌های مختلف را در یک مکان مشاهده و مدیریت کنند.
• سهولت در افتتاح حساب و دریافت وام (Onboarding): با اشتراک‌گذاری داده‌ها میان مؤسسه‌ها (با رضایت مشتری)، فرایند افتتاح حساب جدید یا درخواست وام به‌شکل قابل توجهی ساده می‌شود.
• ابزارهای پیشرفته مدیریت مالی

بانکداری باز امکان توسعه ابزارهای پیشرفته مدیریت مالی شخصی (PFM) را فراهم کرده است:

• بودجه‌بندی لحظه‌ای: اپلیکیشن‌ها می‌توانند بینش‌های به‌روزی را از الگوهای مخارج کاربران استخراج کرده و به آن‌ها در پایبندی به بودجه‌بندی‌شان کمک کنند.
• پس‌انداز هدفمند: ابزارهای خودکار می‌توانند با تحلیل درآمد و هزینه‌ها، به کاربران در پس‌انداز برای اهداف مشخص کمک کنند.
• بهبود پشتیبانی مشتری

فناوری‌های بانکداری باز قابلیت‌های پشتیبانی را نیز ارتقا می‌دهند:

• چت‌بات‌ها و دستیارهای مجازی: دستیارهای مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند با دسترسی به داده‌های جامع مشتری، پشتیبانی آنی و شخصی‌سازی‌شده ارائه دهند.
• خدمات مشتری پیشگیرانه (Proactive): بانک‌ها می‌توانند نیازهای مشتریان را پیش‌بینی کرده و پیش از بروز مشکلات، راهکارهای لازم را به آن‌ها پیشنهاد دهند.

امنیت و حریم خصوصی در بانکداری باز

اگرچه بانکداری باز مزایای متعددی را به همراه دارد، اما چالش‌های جدیدی را نیز در حوزه‌ امنیت و حریم خصوصی ایجاد می‌کند. رسیدگی به این نگرانی‌ها برای حفظ اعتماد در اکوسیستم بانکداری باز و تضمین موفقیت بلندمدت آن حیاتی است.

• چالش‌های امنیتی در بانکداری باز

افزایش اشتراک‌گذاری داده‌ها و پیوستگی سیستم‌ها در بانکداری باز می‌تواند آسیب‌پذیری‌هایی را ایجاد کند:

• نشت داده‌ها (Data Breaches): با افزایش نقاط دسترسی به داده‌های حساس مالی، خطر سرقت و نشت اطلاعات افزایش می‌یابد.
• امنیت APIها: تضمین امنیت رابط‌های برنامه‌نویسی کاربردی (API) برای جلوگیری از دسترسی‌های غیرمجاز و نشت داده‌ها، موضوعی حیاتی است.
• کلاهبرداری هویتی (Identity Fraud): سهولت دسترسی به حساب‌ها در بانکداری باز می‌تواند بستری را برای سوءاستفاده و سرقت هویت فراهم کند.

بیشتر بخوانید:

پایان کلاهبرداری‌های مالی به کمک تشخیص تقلب با یادگیری ماشین

اعتمادسازی در عصر آنلاین با تکیه بر هویت دیجیتال

دغدغه‌های حریم خصوصی

بانکداری باز پرسش‌های مهمی را در زمینه حریم خصوصی داده‌ها مطرح می‌کند:

• مالکیت داده‌ها: مشخص کردن مالکیت داده‌های مشتری و چگونگی استفاده از آن‌ها مسئله‌ای کلیدی است.
• مدیریت رضایت مشتری: تضمین اینکه مشتریان کنترل کامل بر داده‌های خود داشته باشند و بتوانند به‌راحتی رضایت خود را برای اشتراک‌گذاری مدیریت کنند، ضروری است.
• حداقل‌سازی داده‌ها (Data Minimization): پایبندی به اصل جمع‌آوری و اشتراک‌گذاری صرفاً داده‌های ضروری، برای محافظت از حریم خصوصی اهمیت بالایی دارد.

بیشتر بخوانید:

اعتماد دیجیتال؛ یک مزیت رقابتی استراتژیک برای کسب‌وکارها

تاب‌آوری سایبری؛ هنر ادامه دادن در دنیای تهدیدات پیچیده دیجیتال

اقدامات لازم برای مقابله با چالش‌های امنیت و حریم خصوصی

۱.احراز هویت قوی: استفاده از احراز هویت چندمرحله‌ای (Multi-factor authentication) و تأیید هویت بیومتریک (Biometric verification) برای تضمین دسترسی امن

۲.رمزنگاری (Encryption): به‌کارگیری روش‌های رمزنگاری قدرتمند برای داده‌ها حین فرایند انتقال و ذخیره‌سازی

۳.بهترین شیوه‌های امنیت API: اجرای پروتکل OAuth 2.0 برای تعیین سطح دسترسی، اعمال محدودیت نرخ فراخوانی (Rate Limiting) و ممیزی‌های امنیتی دوره‌ای

۴.انطباق با مقررات: پایبندی به قوانینی مانند GDPR در اروپا که رعایت استانداردهای سخت‌گیرانه محافظت از داده را الزامی می‌کند

۵.حریم خصوصی در طراحی(Privacy by Design) : گنجاندن ملاحظات حریم خصوصی در ساختار و طراحی اولیه سیستم‌های بانکداری باز

۶.آموزش کاربران: آگاه‌سازی مشتریان درباره اهمیت حریم خصوصی داده‌ها و روش‌های محافظت از اطلاعات شخصی

۷.پایش مستمر: بهره‌گیری از سیستم‌های پیشرفته تشخیص تهدید برای شناسایی و پاسخ‌گویی آنی به حوادث امنیتی

بیشتر بخوانید:

۱۰ روند امنیت سایبری در سال ۲۰۲۵؛ وقتی هکرها با هوش مصنوعی و دیپ‌فیک وارد بازی می‌شوند!

نقش چارچوب‌های نظارتی

مقررات، نقشی مهم در مدیریت چالش‌های امنیت و حریم خصوصی ایفا می‌کنند:

• دستورالعمل PSD2 در اروپا: الزام به احراز هویت قوی مشتری و ارتباطات امن
• استاندارد بانکداری باز در بریتانیا: ارائه الزامات دقیق امنیت و حریم خصوصی برای شرکت‌کنندگان در اکوسیستم بانکداری باز

ایجاد تعادل میان نوآوری و امنیت

اگرچه امنیت و حریم خصوصی از اهمیت بالایی برخوردارند، برقراری تعادلی که مانع از نوآوری نشود، ضروری است. چالش اصلی در ایجاد محیطی امن نهفته است که در عین‌ حال، انعطاف‌پذیری و شفافیت ساختار بانکداری باز را حفظ کند.

با تکامل تدریجی بانکداری باز، انتظار می‌رود شاهد توسعه مداوم تدابیر امنیتی و حفاظتی باشیم. موفق‌ترین بازیگران این عرصه کسانی خواهند بود که بتوانند ضمن ارائه خدمات نوآورانه و کاربرپسند، به شکلی مؤثر به این نگرانی‌ها پاسخ دهند.

کلام آخر

بانکداری باز با تکیه بر اکوسیستم‌های  API، مدل سنتی خدمات مالی را به بستری نوآورانه و تعاملی تبدیل کرده است؛ جایی که اشتراک‌گذاری امن داده‌ها، همکاری بانک‌ها و فین‌تک‌ها و توسعه خدمات شخصی‌سازی‌شده در کنار فناوری‌هایی مانند رایانش ابری و تحلیل داده، تجربه‌ای هوشمند و یکپارچه را برای کاربران رقم می‌زند.

برای پیاده‌سازی این تحول، راهکارهای سازمانی ایرانسل مجموعه‌ای کامل از خدمات را ارائه می‌دهد: سرویس زیرساخت ابری برای ایجاد بستر مقیاس‌پذیر و امن، پلتفرم یلوهاب (Open API) برای طراحی و مدیریت APIها، راهکار مدیریت هوشمند ناوگان و خودروی متصل مبتنی بر اینترنت اشیا و سرویس یلونام برای احراز هویت و امضای دیجیتال؛ ترکیبی که سازمان‌ها را در مسیر توسعه اکوسیستم‌های باز و تحول دیجیتال توانمند می‌سازد.

اگر به آشنایی بیشتر با محصولات راهکارهای سازمانی ایرانسل علاقه‌مند هستید، کد دستوری ستاره سه مربع (#۳*) را با خطوط ایرانسلی خود شماره‌گیری کنید یا از طریق ایمیل EB@mtnirancell.ir  از کارشناسان ما مشاوره بگیرید.

منبع:

https://www.techfunnel.com/fintech/open-banking-api-ecosystems-innovation/